FİLMGÖSTERİ
KİTAPMÜZİK

Sayı: 12

ARA

X E-Kart Gönder

Giriş yap
Kullanıcı adı:
Şifre:
Eğer kayıt yaptırmamışsan, aşağıdaki düğmeyi tıkla.

Orca

"Yüzlerce yıl Kuzey Amerika Kızılderililer'i ile aynı sularda barış içerisinde yaşadılar."


Yazı ve fotoğraflar: Zafer Kızılkaya

İllüstrasyon: Feridun Oral

Göster
Orcalar annelerine çok bağlıdır. Dişiler ömür boyu anneleriyle kalırken, yetişkin erkekler yine annelerine yakın ama kendi ailesiyle birlikte gezerler. Bu konudaki en çarpıcı öykü Corky adlı bir balinaya ait. 1969 yılında yakalanan ve 25 yıl Sea World California'da esaret altında yaşayan Corky, hayata küsüp gösterilere çıkmaz olunca, çoğunluğu çocuklardan gelen binlerce istek üzerine serbest bırakılmaya karar verilmiş. Ailesinin yaşadığı bölgeye bırakılan Corky'yi aradan geçen onca yıla karşın annesi hemen tanımış.

Büyük akvaryumlarda beslenen orcalar, insanların onlar hakkındaki kötü düşüncelerinin kaybolmasına çok yardımcı oldu. Göster
Romalılar ilk gördüklerinde onlara "katil" adını taktılar. Muhtemelen orcaları bazı deniz memelilerini yerken görmüşlerdi. Denizlerin en iyi avcısı orcalar bu kötü isimden sonraları da kurtulamadı. Gerçekten onlar bütün dünya denizlerinde besin zincirinin en büyük halkası durumundalar. Kendilerinden iki-üç kat büyük
balinalardan, küçük somon balıklarına, en vahşi bilinen köpekbalıklarından foklara kadar her canlıyı mükemmel avlayacak bir yapıdadırlar. En önemli özellikleri sahip oldukları zeka ve aile bağlarıdır. Parçalanmaz aile bağları içerisinde dişi yavrular annelerini ömür boyu terk etmezler. Erkekler erişkin oldukları zaman başka bir dişinin ailesine katılırlar. Orcalar sualtında kendine özgü bir konuşma lisanına sahip memelilerdir. Her ailenin belirgin bir ses melodisi vardır. Mükemmel sonarlarıyla kilometrelerce öteden suyun altındaki canlıları algılayan orcaların, ekip olarak avlanma teknikleri bütün diğer memeliler içerisinde en akıllıca olanıdır.

Johnstone Boğazı
Johnstone Boğazı, Kanada’nın Büyük Okyanus kıyılarında her yıl binlerce Orca’nın ziyaret ettiği bir bölge. Göster
Kendilerinden çok daha büyük bir gri balina
yavrusunu avlarken bir grup orca, anneyi yavrudan ayırırken diğer bir grup da yavruyu boğmaya çalışır. Katil olabilirler ama bizden farklı olarak yalnızca yemek için öldürürler. Bugüne kadar hiçbir insana zarar vermemişlerdir. Orcalar kendi aralarında iki gruba ayrılırlar: Yalnızca balıkla beslenenler ve deniz memelileriyle beslenenler. Bu iki grup bilinmeyen bir şekilde birbirleriyle hiç karşılaşmamaya çalışırlar. Asla birbirlerinin bölgelerine girmezler. Bu iki grubun konuştukları sualtı lisanı da birbirinden çok farklıdır. 1960'lı yıllarda halk akvaryumlarında eğitilmeye başlanmasıyla birlikte orcalar hakkında insanların fikirleri tamamen değişmiştir.

Sabahın erken saatlerinde okyanusun üzerini kaplayan sisin içerisinden orcaların aldığı güçlü nefesleri rahatça duyabiliyorsunuz. Göster
Geçtiğimiz yıllarda gösterilen bir orcanın tutsaklıktan kurtarılmasını anlatan "Özgür Willy" adlı filmden sonra gelen baskılarla artık gösteri amaçlı orca yakalanması yasaklanmıştır. Kanada'nın doğu kıyılarında yaşayan orca kolonileri her yıl binlerce turistin doğada bu hayvanları görebileceği en ideal yer olarak bilinmektedir. Deniz kanoları içerisinde sessizce orcaları ürkütmeden ilerleyen doğa severler, Johnstone Boğazı boyunca bu mükemmel canlıların arasında kürek çekebilmekte ve diğer yaban hayatı da gözlemleyebilmektedirler. Ağustos ayında nehirlere yumurtlamaya gelen somonları takip eden orcalar, kalabalık sürüler halinde derin nefes sesleriyle Johnstone Boğazı'nın sakin sularının sessizliğine renk katarlar.

Aile Hayatı

Göster
Orcalar 5 ile 20 arasında hayvandan oluşan geniş bir aile halinde yaşarlar. Hepsi birbiriyle akrabadır ve başlarında yaşlı bir dişi bulunur. Aşk mevsiminde, bu aileler çok büyük gruplar halinde toplanırlar.

Kuyruk darbelerine dikkat

Göster
Orca,kuyruğuyla ilerleyerek yol alır. Ama, kuyruğunu avını bayıltmak için de kullanır. Bir kuyruk darbesiyle hemen oracıkta bir somon balığını yakalayıverir.

Orca bey

Göster
Dişilerden daha kalın ve daha uzun bir bedeni olan erkek orca 7 ile 8 metre boyunda olabiliyor. Kilosu ise 4 ile 5 ton arasında.

Derin nefesler

Göster
Orca, kafasının üzerindeki burun deliği sayılan yarık ile nefes alıyor. Suyun yüzeyinde açıp dibe dalınca kapatıyor.

Kaç yıl yaşarlar?

Göster
Genelde vahşi bir yaşam süren hayvanların yaşam sınırlarını kestirmek epey güç olsa da, bilim adamları orcaların 80 ile 90 yıl arasında yaşadıklarını söylüyorlar.

Anne orcanın kaç tane bebeği olabilir?

Göster
Dişi orcalar 10 yaşında yetişkin sayılırlar. Her 3 yılda bir bebek sahibi olabilseler de genelde her doğumdan sonra sekiz yıl beklemeyi yeğlerler. Demek ki, dişi orcalar yaşamları boyunca, 7 ile 10 bebek doğurabilirler.


Nerede yaşarlar?

Dünyadaki tüm denizlerde yaşarlar ama onlara, besinlerin çok daha zengin olduğu kutuplarda daha sık rastlanır.

Ne yerler?

En küçük balıktan balinaya kadar her tür balığı midelerine indirebilirler.

Hangi hızda yüzerler?

Aralarında saatte 50 kilometre hıza erişenler vardır.

Orcalar avlanır mı?

İnsanlar orcanın etini yemek için avlamazlar, ama bazı yörelerde sudaki balıkları tükettikleri için orcaları öldürenlere rastlanmıştır. Bazı ülkelerde ise, ne yazık ki; delphinarium veya deniz akvaryumlarında sergilemek üzere bu balıklar yakalanmaktadır.



Görüşünü Bildir

Not Ver

Arkadaşına gönder
©
Bu site, Doğan Burda Rizzoli Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. tarafından T.C. yasalarına uygun olarak yayınlanmaktadır.