FİLMGÖSTERİ
KİTAPMÜZİK

Sayı: 12

ARA

X E-Kart Gönder

Giriş yap
Kullanıcı adı:
Şifre:
Eğer kayıt yaptırmamışsan, aşağıdaki düğmeyi tıkla.

Olimpiyatlar; Büyüklere oyunlar

Binyerce yıl önce koşuyla başlayan Olimpiyat oyunları, zamanla barış ve sportmenliğin simgesi oldu Bayrağında beş kıtayı bir araya getiren olimpiyat oyunları, günümüzde milyonları buluşturan dev bir şölene dönüştü.


Yazı: Burcu Arman

Fotoğraf: National Arkeoloji Müzesi ve Louvre Müzesi

İllüstrasyon: Emre Erdur

At yarışı
Birçok oyunun yer aldığı olimpiyatların en gösterişli bölümü at yarışlarıydı. Bu yarışlar için stadyum dışında kurulu, 600 metre uzunluğunda bir hipodrom bulunuyordu. Göster
Olimpiyatlar, bugün milyonlarca insanı büyük stadyumlara toplayan ve çok daha fazlasını da ekran karşısına bağlayan uluslararası bir spor organizasyonu; Günümüzden 2 bin 779 yıl önce ise olimpiyatlar kadınların seyretmesinin bile yasak olduğu 40 bin kişilik stadyumda yalnızca Yunan soyundan gelen sporcuların yarışabildiği dinsel tören niteliğindeki yarışmalardı. Olimpiyat yarışları, adını Yunanistan'da Mora Yarımadası'nın batısındaki Olympia kentinden alır. Ormanlarla kaplı alçak tepelerin arasında yer alan Olympia kenti, olimpiyatların ilk kez düzenlendiği yerdi. Olympia kutsal alanında yapılan yarışmalar, Zeus heykelinin önünde ant içilmesiyle başlardı. Olimpiyat oyunları yaz ortasında dolunay zamanı yapılırdı. Özenle seçilmiş Yunan atletler sadece birinci olmanın önemli olduğu yarış için kızgın güneşin altında şampiyonluk mücadelesi verirlerdi.

İlk Olimpiyatlar'ın en hızlı koşucusu

Hakemler tarafından kontrol edilen koşucuların amacı, kutsal tacı kazanmak için 192 metreyi olanca hızla koşmaktı. Göster
Atletlerin şampiyonluğu almak için tek bir amaçları vardı; 192 metrelik stadyumu en hızlı koşabilmek. İÖ 776'daki ilk yarışta en hızlı koşarak şampiyon unvanını alan atlet Koroyibos'tu ve ismi, ilk olimpiyat oyununa verilmişti. Yarışmalarda yalnızca birinci olan sporcu adına büyük şölenler düzenlenir, ziyafetler verilir heykeller dikilirdi.
Şampiyonada verilen tek ödül ise Hermes tarafından dikildiğine inanılan kutsal ağaçtan, altın orakla kesilen zeytin dalıydı. İlk olarak yalnızca bir gün süreyle yapılan olimpiyatlar ilginin artması ve oyunların çoğalmasıyla önce 5 daha sonra da 30 güne çıkarıldı. Tek bir yarışmayı kapsayan ilk olimpiyat zamanında ve daha sonraki dönemlerde oyunlar dinsel tören niteliği taşırdı. Şenliğin ilk gününde olimpiyat andı içilir, tören yürüyüşü yapılır, Tanrı Zeus adına kurbanlar kesilir, atletler, şairler, ressamlar Olympia'daki Zeus Tapınağı'nda toplanırlardı.

İlk yarışma olan koşudan sonra zamanla eklenen ilginç yarışmalardan biri de disk atmaydı. Göster
Eski Yunanlılar spor sanatıyla savaş sanatının birbirine çok yakın olduğunu düşünürlerdi. Vücut gelişiminin de en az beyin gelişimi kadar önemli olduğunu düşünen Yunanlılar beden eğitimine çok önem verirlerdi. Olimpiyatlara katılacak sporculara, yılın 10 ayı boyunca antrenman yaptırılırdı. Oyunlardan önceki ay ise tüm sporcular bir araya gelerek özel hakemler yönetiminde çalışırlardı. Olimpiyatlar zamanında savaşlara ara verilerek kutsal silah bırakışması ilan edilirdi. Olimpiyat oyunlarında oldukça katı kurallar geçerliydi. Sporcuların Yunan soyundan gelmesinin ve özgür birer vatandaş olmasının esas olduğu yarışmalara kötü bir geçmişe sahip olanlar yarışmaya katılamazdı. Ayrıca kurallara aykırı hareket eden, hile yapan sporculara para cezası verilirdi. Cezalı sporculardan alınan paralarla Zane adı verilen tunçtan küçük Zeus heykelleri yapılır, altlarına ibret olsun diye cezalı sporcuların isimleri yazılırdı.

Olimpiyat tarihinde ilk yapılan yarışın koşu olması daha sonraları sanata da yansımış ve birçok vazoda, koşu yapan sporcular canlandırılmıştı. Göster
Yarışmalar boyunca stadyuma kadınların girmesi yasaktı. Yalnızca genç kızlar ve rahibeler kendilerine ayrılan locadan yarışmaları seyredebiliyordu. Ana stadyumun dışındaki bir alanda ise Tanrıça Hera adına kadınlara özel programlar düzenlenirdi. Olimpiyat oyunlarına ilginin artmasıyla güreş, boks, cirit atma, at ve at arabası yarışı gibi yarışmalar eklenmişti. Yunanca'da beş anlamına gelen "penta"dan üretilerek pentatlon adı verilen beşli yarışma bunlardan biriydi. Koşu, uzun atlama, disk ve mızrak atma gibi spor dallarını içeren pentatlon olimpiyatların 18. yılında eklenmişti. At ve at arabası yarışları ise 600 metre uzunluğunda bir hipodromda yapılıyordu ve atlı araba yarışlarında ödül diğer yarışlardaki gibi sporcuya değil, arabanın asıl sahibine veriliyordu.

Güreş ve boksun karışımı

Daha sonraki olimpiyatlara Pankratyum adı verilen vahşi bir oyun eklenmişti. Güreşle boksun karışımı bu oyunda rakibin gözünü oyma ve ısırma dışındaki her şey serbestti.

Yunan mitolojisinde kahramanların düşmanlarını yenmek için kullandıkları bir dövüş sanatı olan boks, olimpiyat oyunlarına İÖ 688'de eklenir. Göster
Dikenli boks eldivenleriyle yapılan ve oldukça korkunç sahnelerin yaşandığı Pankratyum'da taraflardan birinin ölmesi doğal karşılanırdı. İÖ 146 yılında Yunanistan'ın Romalılar tarafından işgal edilmesi üzerine oyunlar Atina'ya alındı. İS 392 yılında ise Bizans İmparatoru II. Theodosius olimpiyat oyunlarını iptal etmişti. Olimpiyatların tekrar başlatılması ise ancak 1051 yıl sonra
gerçekleşir. Fransız Pierre de Coubertin tarafından 1894 yılında olimpiyatların yeniden başlaması fikri ortaya atılır. Böylece yüzyıllar öncesine ait olan oyunlar günümüze kadar taşınır. İlk modern olimpiyatlar Atina'da yapılır. 15 ülkenin katıldığı yarışmalar dünyayı barışa ve dostluğa davet etmek amacıyla düzenlenir.

Güreşte amaç rakibin ayakları dışında vücudunun herhangi bölümünü üç kez yere değdirmekti. İki tarafın da oldukça güçlü olduğu zaman bu oyun saatlerce sürerdi. Göster
Olimpiyat oyunlarına başvuran ilk Türk ise Deliormanlı Koç Mehmet isimli bir güreşçidir. Osmanlı devleti Uluslararası Olimpiyat Komitesinde (CIO) temsil edilmediğinden Koç Mehmet yarışmalarda yer alamaz. Ancak daha sonraki yıllarda Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK) Atina'ya kadar gitmesi ve yarışmalara katılmak istemesini yeterli görerek Koç Mehmet'e Olimpiyatlardaki ilk Türk unvanını verir.



Görüşünü Bildir

Not Ver

Arkadaşına gönder
©
Bu site, Doğan Burda Rizzoli Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. tarafından T.C. yasalarına uygun olarak yayınlanmaktadır.